W polskim więziennictwie panuje od kilkudziesięciu lat pedagogika resocjalizacyjna zajmująca się zagadnieniami kształcenia i wychowania dziedzi, młodzieży i dorosłych niedostosowanych społecznie, wykolejonych lub zagrożonych wykolejeniem. Obecnie to jednak praca socjalna stanowi optymalną dyscyplinę naukową, która jest w stanie pomóc skuteczniej pracować polskim więziennikom i realizaować wykonywanie kary pozbawienia wolności. Zadaniem pracowników socjalnych jest pomoc w załatwieniu jednostkom, rodzinom spraw urzędowych lub innych ważnych spraw rodzinnych, pomocy w utrzymaniu kontaktów ze środowiskiem wykraczającym poza mury więzienia. Obecnie penitencjarna praca socjalna, którą jest pomoc pospenitencjarna udzielana przez zakłady karne i areszty śledcze polega na pomocy osobom pozbawionym wolności w uzyskaniu dokumentów tożsamości, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, pracy po wyjściu na wolność. Również przydzielanie osobom pozbawionym wolnośći zapomóg finansowych czy biletów do miejsca zamieszkania, jak również przekazywanie rodzinie podwyższonej części wynagrodzenia za pracę skazanych - jest również domeną penitencjarnej pracy socjalnej.