W pracy socjalnej występują założenia ontologiczne. Charakteryzują się one wiarą w postęp moralny przyjmujący wartość liniową, wznoszącą. Postęp ten jest czynnikiem rozwoju zarówno społecznego, gospodarczego, jak i socjalnego. Praca socjalna skupia się nie tylko na doraźnej pomocy, ale również na długofalowych procesach zapewniających realizację zamierzonych celów. Założenia ontologiczne w pracy socjalnej odnoszą się również do edukacji i wychowania człowieka. Uważają, że wzorce moralne mogą kreaować zmiany społeczne. Takie pozytywne i trwałe zmiany społeczne są istotne dla pracy socjalnej. Człowieka uznaje się za aktywny podmiot kształtujący losy swoje oraz otoczenia społecznego. W związku z tym wymaga się od jednostki lub grupy społecznej aktywnego dążenia do rozbudzenia w sobie odpowiedzialności, poczucia obowiązku przy równoczesnym poszanowaniu swoich praw. Istnieje przeświadczenie, że jednostka przez całe życie podatna jest na wpływy środowiska społecznego. Praca socjalna również nastawiona jest na aktywizację nie tylko pojedycznych osób i rodzin, ale również jej działanie nastawione jest na grupy społeczne i otaczające je środowisko.